Kwiecień 18, 2018

Rehabilitacja po mastektomii

Rehabilitacja po mastektomii jest skutecznym sposobem odzyskania pełnej sprawności psychofizycznej oraz nieodłącznym elementem leczenia.

Radykalny sposób leczenia raka piersi wraz z zastosowaniem radioterapii, chemioterapii i hormonoterapii niesie ze sobą wiele konsekwencji zarówno fizycznych, jak i psychicznych. Sposób leczenia, w zależności od metody powoduje w różnym stopniu uszkodzenie struktury i upośledzenie czynności narządu ruchu, co prowadzi do obniżenia aktywności fizycznej i jakości życia.

Celem rehabilitacji jest powrót do jakości życia i najpełniejszego komfortu, zarówno fizycznego, jak i psychicznego.

Zastosowanie ćwiczeń dynamicznych zapobiega zwiększaniu się obrzęku chłonnego, poprzez wywierany ucisk na naczynia chłonne i żylne. Wzrost przepływu krwi powoduje lepsze zaopatrywanie mięśni w tlen oraz substancje energetyczne i odżywcze. Wpływ aktywności fizycznej powoduje również  zwiększenie liczby komórek odpornościowych – zmniejsza się ryzyko infekcji oraz nawrotu choroby nowotworowej.

Poprawa sprawności fizycznej, zwiększenie zakresu ruchomości, zniwelowanie obrzęku limfatycznego prowadzi do wzrostu poziomu samooceny i jakości życia.

Postępowanie rehabilitacyjne i dobór fizjoterapii zależny od stopnia ingerencji chirurgicznej i przebiega w różny sposób:

  • po usunięciu węzłów chłonnych lub guza – rehabilitacja ma na celu usunięcie obrzęku i usprawnienie kończyny górnej,
  • po odjęciu całej piersi – rehabilitacja polega na uelastycznieniu mięśnia piersiowego i całej obręczy barkowej wraz z odcinkiem piersiowym i szyjnym kręgosłupa. Zapobiega bocznemu skrzywieniu kręgosłupa oraz nie dopuszcza do przyrośnięcia blizny do powięzi mięśniowej.

Główne cele rehabilitacji

  • zwiększenie zakresu ruchów w stawach,
  • zwiększenie siły mięśni,
  • zapobieganie lub usuwanie obrzęku limfatycznego w obrębie kończyny,
  • zapobieganie wadom postawy i ich ewentualna korekta,
  • poprawa wydolności organizmu.

Proponowane zabiegi

  • manualny drenaż limfatyczny – usprawnia krążenie limfy, a tym samym zapobiega powstawaniu chorób spowodowanych jej zastojem, służy likwidacji obrzęków zastoinowych, wysięków limfatycznych,
  • bandażowanie – stosuje się specjalistyczne bandaże, które pozwalają na uzyskanie odpowiedniego stopnia ucisku, w celu utrzymanie efektów drenażu limfatycznego,
  • masaż pneumatyczny BOA – przy użyciu specjalnie do tego skonstruowanych, wielokomorowych mankietów, pompowanych powietrzem z odpowiednio dobranym ciśnieniem – zapobieganie cofaniu się płynu śródmiąższowego i  wspomaganie działania pompy mięśniowej,
  • mobilizacja blizn – polega na uelastycznieniu, zmiękczeniu i rozluźnieniu samej blizny oraz tkanek ją otaczających,
  • ćwiczenia indywidualne – ćwiczenia prowadzone przez fizjoterapeutę mające na celu poprawę przepływu krwi i limfy oraz zwiększenie zakresu ruchu obręczy barkowej, wzmocnienie mięśni,
  • nauka automasażu – nauka samodzielnego radzenia sobie z obrzękami w codziennym życiu,
  • kinesiology taping – forma terapii stosowanej dla odprowadzenia limfy z węzłów chłonnych.

Zalecenia dla osób z obrzękiem limfatycznym

Stosowanie Unikanie
  • ćwiczeń ruchowych: czynne, bierne, oddechowe i rozluźniające, wykonywane w wolnym tempie
  • ręcznego drenażu limfatycznego
  • masażu pneumatycznego
  • bandażowania
  • odzieży kompresyjnej
  • automasażu
  • pozycji ułożeniowych, ułatwiających odpływ limfy
  • przeciążania kończyny
  • urazów
  • pobierania krwi, kroplówek, mierzenia ciśnienia tętniczego krwi w obrębie obrzękniętej kończyny
  • ciepła w każdej postaci (nagrzewanie, ciepłe kąpiele, okłady, nasłoneczniania)
  • linijnego ucisku (zegarek, bransoletka, obrączka)
  • długotrwałego moczenia w wodzie
  • kontaktu z detergentami